مشکلات امنیتی رایج در وبسایت‌ها و راهکارهای مقابله با آنها

در دنیای دیجیتال امروز، وب‌سایت‌ها نقش کلیدی در کسب‌وکارها، ارتباطات و ارائه خدمات ایفا می‌کنند. با این حال، این وب‌سایت‌ها همواره در معرض انواع تهدیدات سایبری قرار دارند. برخی از مشکلات امنیتی رایج در وبسایت‌ها شامل حملات SQL Injection و Cross-Site Scripting (XSS) و حمله Cross-Site Request Forgery (CSRF)، سرقت اطلاعات کاربران ، حملات DDoS و نفوذ به سرورهای میزبان هستند. این تهدیدات منجر به سرقت داده‌های حساس، اختلال در خدمات، از دست دادن اعتماد مشتریان و حتی خطرات جانی می‌شوند.

این مقاله به بررسی جامع مشکلات امنیتی رایج در وب‌سایت‌ها می‌پردازد. ابتدا این مسائل به زبان ساده برای خوانندگان غیرفنی توضیح داده می‌شوند. سپس جزئیات فنی و راهکارهای پیشرفته‌تری برای متخصصان ارائه می‌گردد.

۱ – حمله جستجوی فراگیر یا بروت فورس (Brute Force Attacks)

تصور کنید دزدی در تلاش است با امتحان کردن تمام کلیدهای ممکن، درب منزل شما را باز کند. حملات بروت‌فورس نیز به همین شکل هستند. مهاجمان با استفاده از ابزارهای خودکار، ترکیب‌های متعددی از نام کاربری و رمز عبور را امتحان می‌کنند تا به ناحیه مدیریت یا صفحه ورود وب‌سایت شما دسترسی پیدا کنند.

راه حل: وب‌سایت خود را طوری تنظیم کنید که پس از چند بار تلاش ناموفق برای ورود به سیستم از یک آدرس IP مشخص، دسترسی آن آدرس را برای مدت معینی مسدود کند. این کار مانند قفل کردن درب منزل پس از چند بار تلاش اشتباه برای باز کردن آن است.

در این زمینه پیشنهاد می‌کنیم مطلب «حمله بروت فورس (Brute Force) چیست؟» را مطالعه کنید.

۲ – کنترل دسترسی ناقص (Broken Access Control)

این مشکل زمانی رخ می‌دهد که وب‌سایت بررسی نمی‌کند آیا کاربری اجازه دسترسی به اطلاعات یا انجام کاری را دارد یا خیر. مثلاً، یک کاربر عادی ممکن است بتواند اطلاعات حساب دیگران را ببیند یا دسترسی کاربر دیگر را به حساب خود قطع کند یا بدون پرداخت خرید کند. این موضوع خطرناک است. زیرا هکرها می‌توانند اطلاعات حساس را سرقت کنند، داده‌ها را تغییر دهند یا اقدامات غیرمجازی انجام دهند.

راه حل:

برای پیشگیری، اطمینان حاصل کنید که وب‌سایت شما فقط به کاربران مجاز و افراد مورد اعتماد (کارمندان، طراح سایت و…) اجازه دسترسی به اطلاعات یا انجام اقدامات را می‌دهد. از توسعه‌دهنده خود بخواهید این موضوع را بررسی کند و دسترسی‌های کاربران را مورد بررسی قرار دهد. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد می‌کنیم مطلب «کنترل دسترسی چیست؟» را مطالعه کنید.

۳ – رمزنگاری نادرست (Cryptographic Failures)

در مطلب «چگونه سایت من هک شده؟» اشاره کردیم که اگر وب‌سایت اطلاعات حساس مانند رمزهای عبور یا شماره کارت بانکی را به خوبی رمزنگاری و مخفی نکند، هکرها می‌توانند آن‌ها را بخوانند. این مشکل می‌تواند منجر به سرقت اطلاعات خصوصی کاربران شود. جدا از آن مشکلاتی مثل ایجاد صفحه جعلی شبیه به سایت شما، عدم اطمینان کاربران، مشکلات سئو و عدم نمایش سایت شما در صفحات اول مرورگرها و… ایجاد می‌شوند.

راه حل:

برای رفع این مشکل، از ابزارهای رمزنگاری قوی استفاده کنید و اطمینان حاصل کنید که داده‌ها در هنگام انتقال با HTTPS محافظت می‌شوند. همان‌طور که در مطلب «آیا همه وبسایت‌ها به گواهی SSL نیاز دارند؟» گفتیم، گواهی SSL رایگان از Let’s Encrypt یا دیگر مراجع صدور گواهی SSL نصب کنید یا از هاستینگ بخواهید HTTPS را فعال کند. برای این منظور می‌توانید از تست رایگان ارزیابی SSL/TLS سایت شرکت نت‌بان استفاده کنید.

۴ – حملات از طریق تزریق کد مخرب (Injection)

هکرها می‌توانند کدهای مخرب را به وب‌سایت شما وارد کنند، مثلاً با پر کردن فرم‌ها و وب‌سایت این کدها را اجرا کند. این مشکل می‌تواند به سرقت اطلاعات، حذف داده‌ها یا حتی کنترل کامل وب‌سایت منجر شود. این دسته از آسیب‌پذیری‌ها متنوع هستند و راهکارهایی متنوع نیز برای جلوگیری دارند. دو مورد مهم‌ترینِ این نوع آسیب‌پذیری‌ها:

۱ – SQL Injection:

تصور کنید کسی سعی کند با ارسال درخواست غیرمنتظره از پایگاه داده وب‌سایت شما، آن را فریب دهد و اطلاعات خصوصی را فاش کند یا تغییرات غیرمجاز ایجاد کند. تزریق SQL شبیه به آن است. مهاجمان کد مخرب را در فرم‌های وب‌سایت وارد می‌کنند تا پایگاه داده را دستکاری کنند. در این زمینه مطلب «SQL Injection چیست؟» را مطالعه کنید.

۲ – حمله (Cross-Site Scripting) XSS یا حمله اسکریپت‌نویسی متقابل:

در مطلب «آسیب پذیری XSS چیست؟» گفتمی که XSS یک نوع حمله‌ی تزریقی است که با وارد‎کردن کد‌های مخرب به وب‎سایت‌های نا‎امن، به اطلاعات حساس کاربران دسترسی پیدا می‌کند. در این حملات، مهاجم پس از پیدا‎کردن نقص در برنامه‌ی وب که معمولا جاوا اسکریپت سمت کلاینت است، کد مخرب را ارسال یا جایگذاری می‌کنند. مهاجمان اسکریپت‌های مخرب را در محتوای وب‌سایتی که توسط کاربران دیگر مشاهده می‌شود، تزریق می‌کنند و به طور بالقوه داده‌ها را می‌دزدند.

راه حل:

برای پیشگیری، اطمینان حاصل کنید که ورودی‌های کاربران (مثل فرم‌ها) بررسی و فیلتر می‌شوند. از توسعه‌دهنده خود بخواهید این موضوع را بررسی کند. ورودی‌های کاربر را قبل از استفاده در پرس و جوهای پایگاه داده “پاکسازی” یا تمیز کنند تا هر گونه کد بالقوه مضر حذف شود.

۵ – طراحی نا ایمن (Insecure Design)

گاهی اوقات، خود طراحی وب‌سایت دارای نقص‌هایی است که هکرها می‌توانند از آن‌ها سوءاستفاده کنند. اگر همه چیز درست پیاده‌سازی نشده باشد، این نقص‌ها منجر به حملات پیچیده می‌شوند. عمدتا به دلیل بی‌توجهی و ساده انگاری رخ می‌دهند.

راه حل:

برای رفع این مشکل، از توسعه‌دهندگان بخواهید در طراحی وب‌سایت، امنیت را در اولویت قرار دهند. موارد مهم را به درستی تنظیم نماید و جوانب احتیاط را درنظر بگیرد.

۶ – پیکربندی امنیتی نادرست (Security Misconfiguration)

یکی از مشکلات امنیتی رایج در وبسایت‌ها، پیکربندی امنیتی ناردست است. اگر تنظیمات وب‌سایت یا سرور به درستی انجام نشود، مثلاً حساب‌های پیش‌فرض فعال بمانند یا حتی پسوردهای پیش‌فرض فعال باشند و تعویض نشده باشند، هکرها می‌توانند به‌راحتی وارد شوند. این مشکل می‌تواند به دسترسی غیرمجاز یا افشای اطلاعات منجر شود.

راه حل:

برای پیشگیری، تنظیمات امنیتی را بررسی کنید، ویژگی‌های غیرضروری را غیرفعال کنید و با هاستینگ خود هماهنگ شوید.

۷ – اجزای آسیب‌پذیر و قدیمی (Vulnerable and Outdated Components)

استفاده از نرم‌افزارها یا پلاگین‌های قدیمی که دارای مشکلات امنیتی شناخته‌شده هستند، خطرناک است. هکرها می‌توانند از این نقاط ضعف برای نفوذ استفاده کنند.

راه حل:

برای رفع این مشکل، همه نرم‌افزارها و پلاگین‌ها را به‌روز نگه دارید و به‌روزرسانی خودکار را فعال کنید.

۸ – مشکلات شناسایی و احراز هویت (Identification and Authentication Failures)

اگر سیستم ورود به وب‌سایت ضعیف باشد، مثلاً با رمزهای عبور ساده یا بدون احراز هویت دو مرحله‌ای، هکرها می‌توانند با حدس زدن رمزها وارد شوند. این مشکل می‌تواند به دسترسی غیرمجاز به حساب‌های کاربری منجر شود. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به مطلب «شناسایی نقاط ضعف سایت» مراجعه کنید.

راه حل:

برای پیشگیری، از رمزهای پیچیده و احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA) با ابزارهایی مثل LastPass یا 1Password استفاده کنید.

۹ – مشکلات و نقص در یکپارچگی نرم‌افزار و اطلاعات (Software and Data Integrity Failures)

اگر وب‌سایت نتواند اطمینان حاصل کند که نرم‌افزار یا داده‌ها دستکاری نشده‌اند، هکرها می‌توانند کدهای مخرب وارد کنند. این مشکل می‌تواند به اجرای کدهای مخرب یا تغییر داده‌ها منجر شود.

راه حل:

برای رفع این مشکل، از ابزارهایی برای بررسی یکپارچگی فایل‌ها استفاده کنید و با توسعه‌دهنده مشورت کنید.

۱۰ – مشکلات ثبت و پایش امنیتی (Security Logging and Monitoring Failures)

اگر مدیر وب‌سایت فعالیت‌های مشکوک را ثبت یا بررسی نکند یا هاستنیگ شما توانایی بررسی ترافیک و فعالیت مشکوک را نداشته باشد، تشخیص حملات دشوار می‌شود. این مشکل ممکن است باعث شود حمله‌ای رخ دهد و شما متوجه آن نشوید.

راه حل:

برای پیشگیری باید از فایروال‌های وب اپلیکیشن یا WAF و CDN و دیگر ابزارهایی برای دریافت هشدارهای امنیتی استفاده کنید و یا سیستم‌های نظارتی راه‌اندازی کنید.

۱۱ – جعل درخواست سمت سرور (Server-Side Request Forgery – SSRF)

هکرها می‌توانند سرور وب‌سایت را فریب دهند تا به منابع غیرمجاز دسترسی پیدا کند. این مشکل می‌تواند به افشای اطلاعات داخلی یا دسترسی به سیستم‌های دیگر منجر شود.

راه حل:

برای پیشگیری، از هاستینگ بخواهید درخواست‌های ارسالی از سرور را محدود و بررسی کند.

اقدامات پیشنهادی برای رفع مشکلات امنیتی رایج در وبسایت‌ها:

• با انجام تست‌های دوره‌ای تست نفوذ و ارائه برنامه گزارش آسیب‌پذیری در قبال جایزه، ضعف‌های موجود را بررسی کنید.
• با ارائه‌دهنده هاستینگ یا مشاور امنیت وب همکاری کنید تا تنظیمات اولیه امنیتی را انجام دهد.
• از ابزارهای مانیتورینگ و بررسی لاگ استفاده کنید. از WAF، CDN و … استفاده کنید.
• از ابزارهای ساده مانند Google Search Console برای نظارت استفاده کنید.
• آموزش‌های اولیه در مورد امنیت وب‌سایت، حملات فیشینگ، رمزهای عبور قوی و مدیریت دسترسی را برای خود و تیم‌تان بگذرانید. در این زمینه می‌توانید مطلب «چگونه امنیت سایت را بالا ببریم؟» را مطالعه کنید.
• از ابزارهای مدیریت رمز مانند LastPass یا 1Password برای ایجاد رمزهای پیچیده استفاده کنید.
• برای افزایش امنیت سایت‌های وردپرسی افزونه‌های امنیتی مثل Wordfence یا Sucuri را نصب کنید. در این خصوص یک مطلب تخصصی به نام «معرفی بهترین افزونه‌های امنیتی وردپرس» نگارش شده که مطالعه آن در این خصوص خیلی کمک کننده است.

در مجموع پیشنهاد می‌کنیم مطلب «ابزارهای رایگان بررسی امنیت وبسایت» را مطالعه کنید و با انواع راهکارهای رایگان تست و ارزیابی امنیتی سایت آشنا شوید.

آنچه درباره مشکلات امنیتی رایج در وبسایت‌ها گفتیم

در مطلب «چگونه امنیت سایت را بررسی کنیم؟» گفتیم که امنیت وب‌سایت یک فرآیند مداوم است که نیازمند آگاهی، اقدام و به‌روزرسانی مداوم است. مالکان غیرفنی می‌توانند با اقدامات ساده مانند استفاده از رمزهای قوی، به‌روزرسانی خودکار و ابزارهای نظارتی، ایجاد تست‌های منظم تست نفوذ و… امنیت سایت خود را بهبود دهند. متخصصان باید تکنیک‌های پیشرفته‌ای مانند پیاده‌سازی WAF، استفاده از توکن‌های CSRF و اسکن منظم با ابزارهایی مثل OWASP ZAP یا اسکنر آسیب پذیری Nessus را به کار گیرند. در وب‌سایت‌های وردپرسی، به‌روزرسانی منظم پلاگین‌ها، استفاده از افزونه‌های امنیتی معتبر و پیکربندی صحیح سرور و پایگاه اطلاعات، امری حیاتی است. امنیت نه تنها از داده‌های شما محافظت می‌کند، بلکه اعتماد کاربران و اعتبار کسب‌وکار شما را نیز حفظ می‌کند. با رعایت اصول امنیتی و استفاده از منابع معتبر، می‌توانید از خسارات مالی و اعتباری جلوگیری کنید. مطلب «OWASP چیست؟» در این زمینه اطلاعات مفیدی به شما می‌دهد.

در پایان پیشنهاد می‌کنیم برای مشاوره امنیت سایت با تیم مشاوران ما در ارتباط باشید. تیم نت‌بان با سال‌ها تجربه در زمینه امنیت وب، آماده ارائه خدمات امنیتی به مدیران وبسایت‌ها و کسب و کارهای آنلاین است.

تماس:    ۰۲۱-۶۶۰۶۷۷۶۲        پاسخگویی:  شنبه – چهارشنبه از ۹ الی ۱۸